Dichtkunst
Dichtkunst
De dichtkunst toont zijn ware aard
in dichters die de ruwe diamant
met een pennenstreek in een juweel omtoveren.
Schelden
Schelden
Van jongs af aan heb je ze moeten voelen,
de venijnige speldenprikken van schelden,
die je eerst niet schaadde,
maar je nu verwoesten, van binnen uit.
En mensen zeggen: „Schelden doet geen pijn,”
maar het breekt je van binnen af.
Eerst geleidelijk, maar steeds sneller,
tot er niets meer van je overblijft dan een wrak.
Dolce et decorum est?
Dolce et decorum est?
De radio spreekt opzwepende taal,
schalt marsen door de lucht.
Zegt dat het zoet is te sterven,
terwijl de oorlogsinvalide vertelt,
over ellende, honger
en bloederige slachtpartijen.
Dr. Karadzic dweept met roem
en imperialistische idealen
van een ‚Groot Servië’
En Sarajevo geeft het verhaal
van verwoestingen, angst
en verscheurde families.
Vrede?
Vrede?
Als we op de maan kunnen lopen,
en de bodem van de zee kunnen bereiken,
waarom kunnen we dan niet in vrede met elkaar leven?
Wat zijn we nog
Wat zijn we nog?
Wat zijn we nog?
Als we ronddwalen tussen monumentale muren,
Aangekeken worden door beelden,
die onze voorouders nog zagen spelen.
Toch niet meer dan een moment?
De Eeuwige Stad
De Eeuwige Stad
Met elk plaatje een herkenning,
en een glimlach bij elk omgeslagen blad.
Rome, Rome leeft.
Synagoge
Synagoge
Gods woning is leeg,
nadat de ramp zich heeft voltrokken,
die zo vele doodde.
Want door haat gedreven mensen
sloegen om zich heen
met ongetemde vernielzucht.
Nu staat de verlate synagoge daar nog
als herinnering aan de holocaust,
opdat wij nooit vergeten wat toen gebeurde.
Voor de Joden die tijdens de tweede wereldoorlog stierven
(Afbeelding: Voormalige Synagoge in Veghel)
Gestorvenen voor veroordeelde
Gestorvene voor veroordeelde
Ik lees het gedicht van een gestorvene
Een gedicht over vrijheid en afkeer van fanatisme
Een gevecht tegen een ter dood veroordeling.
De dode strijdt voor de veroordeelde
Moet hij opstaan om het slachtoffer
van godsdienstig fanatisme te bevrijden?
Voor Salmon Rushdie
Naar aanleiding van een gedicht van Lucebert
Encounter
Encounter
When we look at each other’s photos,
at the same time,
our eyes will meet,
at a distance.
Irma
Irma
Ik ben blij voor jou, Irma,
dat ze je daar weg hebben gehaald.
Nu kun je weer genezen
en hier ben je veilig.
Maar ik treur om al je lotgenootjes,
die daar nog liggen.
Zij hebben ook recht op zorg,
alleen geen kans door deze oorlog.
Verscheurde dromen
Verscheurde dromen
Jij bent een jongeman met dromen,
en we vinden het gewoon dat zulke dromen uitkomen,
maar onze dromen worden niet verscheurd,
door een wrede werkelijkheid, een oorlog die we niet wilden.
Jouw dromen hebben geen kans,
ze zijn verscheurd door een oorlog,
die zo vele offers vroeg,
en dit is niet je enige offer.
Meer dan vriendschap
Meer dan vriendschap
Wij vormen geen paar.
We zijn apart,
maar toch bestaat er,
tussen ons, iets aparts.
Het is meer dan vriendschap,
maar geen liefde.
Het is geven om, intens veel,
maar niet houden van.
Nachtegaal
Nachtegaal
Nachtegaal, je zingt zo mooi,
wil jij voor haar zingen?
Want zo mooi als jij kan ik het niet.
Zing voor haar een lied
over liefde teder en zoet,
intens en volmaakt.
Nachtegaal zing mooier,
dan je ooit hebt gedaan.
Doe het voor mij, voor haar.
Dag, vaarwel
Dag, vaarwel
Dag, vaarwel. Hoe moet ik het zeggen?
Jij stierf te jong, veel te jong,
te midden van al die ellende,
als een martelaar voor een ideaal.
Bitter bestreden is het ideaal
van één onafhankelijk Bosnië.
De strijd verscheurde het land,
de strijd die doodde jou.
Je wilde niet vluchten,
niet van je ideaal wijken voor geweld.
Zo stierf je ook, te midden van zo velen,
zo velen in deze oorlog. Dag, Vaarwel.
Roos over de bergen
Roos over de bergen
Roos, reik voor mij over de bergen,
vertel wat ik haar niet vertellen kan.
Reik, roos, over de bergen, naar haar,
geef haar mijn liefde.
Verteder haar, neem de vonk,
gesprongen uit mijn hart naar haar.
Zet haar in vuur en vlam, roos.
Wees mijn heraut der liefde.
Geur niet nu, maar doe het bij haar.
Geef dan het beste, zodat ze,
als ze eenmaal ruikt, bedwelmd raakt.
Bedwelmd door de liefde. Alsjeblieft, roos.
Te voor woorden
Te voor woorden
Met woorden kan ik niet kwijt,
wat ik zeggen wil. Eindeloos,
nee, te kort, zijn woorden,
maar oh zo leeg.
Met zinnen, noch speeches,
eindeloos lange, korte verhalen,
kan ik zeggen wat ik wil.
Het is niet te bevatten.
Enkel met tekens,
een roos over de bergen,
zwijgend over wat ik zeggen wil,
maar vooral duidelijk,
kan ik zeggen wat ik wil.
Waarom?
Waarom?
Als je zelfs op een vriendelijk verzoek,
„Wilt u alstublieft even op mijn tas passen?”
„Nee” moet antwoorden, omdat die tas een bom kan zijn.
Hoever zijn wij dan heen? Zijn we helemaal verziekt?
Waarom kan een mens niet eenvoudigweg aardig,
vriendelijk en hulpvaardig zijn?
Waarom moet je altijd op je hoede zijn?
Lach, reeds gestorven
Lach, reeds gestorven
Je haren stonden steeds dunner,
en dunner, zonder grijs te worden.
Nee, daar was je niet oud genoeg voor.
Je botten werden bros,
op het laatst kon je ook niet meer lopen,
maar het was niet de ouderdom.
Het enige dat bleef was je levenslust,
je bleef vechten, tot het einde toe,
en ondanks de pijnen die je leed hield je steeds je lach.
Die lach herinner ik me nog,
ze staat gegrift in mijn geheugen,
jij bent die lach.
Voor tante Marjo
I.R.A.
I.R.A.
„Te vroeg,” zeiden jullie,
oh ja, het spijt, zo zeer,
maar die spijt,
die spijt is te laat.
Genoeg was het al na de eerste,
voor de eerst bom.
Genoeg? Nee, te veel.
Te veel leed, te veel tranen.
Foto's in een plakboek
Foto’s in een plakboek
Foto’s kijken in ene plakboek.
Turen naar mensen,
onbereikbaar ver,
maar onwerkelijk dichtbij.
Verwonder je niet over al die mensen,
ze waren echt. Geen loze beelden,
maar verloren geschiedenis in de hoeveelheid.
Persoonlijkheid, maar dan zonder persoon.
Onveranderlijk zie je alles veranderen,
schok voor schok, geen vloeiend verloop.
Om even later uit de werkelijkheid te verdwijnen,
vervangen door een ingehaalde toekomst.
For You
For You
Do you ever see the starlight,
that twinkles in my eyes,
when I talk to you?
Do you ever hear the song,
that I sing in the moon-filled night,
when I think of you?
Do you ever find the love,
that is hidden in everything I do,
in everything I do for you?
Over de dood
Over de dood
Over de dood wordt niet gesproken, slechts gefluisterd.
Toch verlang ik ernaar om niet meer hier te zijn.
Ik wil weg van hier, over de dood.
Over de dood weet ik dat ik jou weer ontmoet.
Over de dood is alles weer goed.
Over de dood, in de hemel, wacht ik op jou.
Nieuwsgierig katje
Nieuwsgierig katje
Een jong katje miauwt,
en kruipt naar zijn moeder.
Geschrokken als het is
van de grote wereld.
Moeder poes troost haar kind
en geeft het een wasbeurt.
Dan gaat het weer,
gaat het op verkenning.
Nieuwsgierig katje,
waar kijk je naar?
Nieuwsgierig beestje,
waar zoek je naar?
Bosnië
Bosnië
Mensen lopen over straat,
schichtig, bang voor kogels,
kogels van een wrede oorlog.
Er klinkt een schot,
en mensen duiken weg,
terwijl een kind ligt te huilen,
verstoord in zijn spel.
De moeder schreit
als zij haar kind hoort.
Ze rent, denkt niet aan kogels.
Mensen roepen, schreeuwen,
maar zij hoort ze niet.
Ze hoort alleen haar kind dat lijst.
Dat is wat voor haar geldt.
De overval
De overval
Loodgrijs hangt de verstikkende lucht over het dorp.
De stilte wordt slechts doorbroken door een hond,
die jankt, getroffen, niet dodelijk, slechts gewond.
Brandende huizen zijn de stille getuigen van het dorp.
Vanuit de verte ziet men slechts het rosse licht,
van huizen, die na eerst geplunderd te zijn,
nu branden, terwijl soldaten lallen, dronken van de wijn,
uit de kelders gehaald. De horizon is fel verlicht.
Meisjes en vrouwen gillen, door soldaten verkracht,
terwijl kinderen huilen om hun moeder, hun speelgoed,
schreit een vrouw om haar man, maar zij doet
wat een soldaat haar vraagt, toebijt, hij heeft macht.